I). Luật bảo vệ thông tin cá nhân tại Việt Nam
- Pháp luật Việt Nam đã từng bước hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ thông tin cá nhân nhằm đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số. Hiến pháp năm 2013 ghi nhận quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình. Trên cơ sở đó, nhiều văn bản pháp luật chuyên ngành đã được ban hành như Bộ luật Dân sự 2015, Luật An ninh mạng 2018 và đặc biệt là Nghị định số 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
- Các quy định này xác lập nguyên tắc xử lý dữ liệu cá nhân, quyền và nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu, cũng như trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc thu thập, xử lý và bảo vệ thông tin cá nhân. Đồng thời, pháp luật cũng mở ra cơ chế giải quyết tranh chấp thông qua thương lượng, hoà giải, toà án và trọng tài, trong đó trọng tài thương mại ngày càng được quan tâm trong các quan hệ có yếu tố hợp đồng và thương mại.
II). Các tranh chấp phổ biến về thông tin cá nhân.
Trong thực tiễn, tranh chấp liên quan đến thông tin cá nhân phát sinh dưới nhiều hình thức khác nhau, phổ biến nhất gồm:
- Tranh chấp về việc thu thập và sử dụng thông tin cá nhân trái phép, không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu
- Tranh chấp phát sinh từ việc vi phạm nghĩa vụ bảo mật thông tin trong hợp đồng thương mại, hợp đồng lao động, hợp đồng cung cấp dịch vụ số.
- Tranh chấp liên quan đến việc chia sẻ, chuyển giao dữ liệu cá nhân cho bên thứ ba trái với thoả thuận hoặc quy định pháp luật.
- Tranh chấp về trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi xảy ra sự cố rò rỉ, mất mát dữ liệu cá nhân.
Những tranh chấp này thường có tính chất phức tạp, liên quan đến yếu tố kỹ thuật, công nghệ và đòi hỏi mức độ bảo mật cao trong quá trình giaỉ quy
III). Vai trò của trọng tài trong bảo vệ thông tin cá nhân.
- Trọng tài thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thông tin cá nhân thông qua việc giải quyết tranh chấp một cách kín đáo và hiệu quả. Ưu điểm nổi bật của trọng tài là nguyên tắc bảo mật, giúp hạn chế tối đa việc công khai thông tin nhaỵ cảm của các bên, bao gồm dữ liệu cá nhân và bí mật kinh doanh.
- Bên cạnh đó, các bên tranh chấp có quyền lựa chọn trọng tài viên có chuyên môn sâu về công nghệ thông tin, an ninh mạng hoặc bảo vệ dữ liệu cá nhân, qua đó nâng cao chất lượng và tính phù hợp của phán quyết. Thủ tục trọng tài linh hoạt cũng cho phép các bên thoả thuận về cách thức thu thập, trình bày và bảo vệ dữ liệu trong suốt quá trình tố tụng.
IV) Các vụ tranh chấp thông tin cá nhân nổi bật
- Trong những năm gần đây, tại Việt Nam và trên thế giới đã xuất hiện nhiều vụ tranh chấp nổi bật liên quan đến việc xâm phạm, lạm dụng hoặc làm rò rỉ thông tin cá nhân, phản ánh rõ nét những thách thức pháp lý trong kỷ nguyên số. Trong lĩnh vực thương mại điện tử và nền tảng số, tranh chấp thường phát sinh từ việc thu thập, sử dụng dữ liệu cá nhân vượt quá phạm vi cho phép hoặc không có sự đồng ý hợp lệ của nguời dùng.
- Bên cạnh đó, tranh chấp về thông tin cá nhân cũng xuất hiện trong quan hệ lao động khi doanh nghiệp sử dụng hoặc công khai dữ liệu người lao động không đúng mục đích, cũng như trong các giao dịch có yếu tố thường xuyên biên giới liên quan đến việc chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài. Những tranh chấp này cho thấy yêu cầu cấp thiết về một cơ chế giải quyết tranh chấp bảo mật, hiệu quả, trong đó trọng tài thương mại ngày càng được lựa chọn nhờ khả năng bảo vệ quyền riêng tư và lợi ích hợp pháp của các bên
V). Bảo vệ quyền riêng tư trong kỷ nguyên số
- Trong kỷ nguyên số, việc bảo vệ quyền riêng tư và thông tin cá nhân không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yêú tố then chốt để xây dựng niềm tin của khách hàng và đối tác. Doanh nghiệp cần chủ động áp dụng các biện pháp kỹ thuật và pháp lý nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu, đồng thời lồng ghép các điều khoản bảo vệ thông tin cá nhân và điều khoản trọng tài trong hợp đồng thương mại.
- Trọng tài thương mại, với vai trò là cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả và bảo mật, sẽ tiếp tục là công cụ quan trọng hỗ trợ bảo vệ quyền riêng tư trong bối cảnh số hoá ngày càng sâu rộng, góp phần tạo lập môi trường kinh doanh an toàn, minh bạch và bền vững.
VI). Cách để giải quyết tranh chấp bằng Trung tâm trọng tài thương mại quốc tế Bigboss
- Để giải quyết tranh chấp bằng phương pháp trọng tài thương mại tại BBIAC. Quý khách hàng có thể ghi vào hợp đồng 1 trong 2 nội dung sau:
6.1. Điều khoản trọng tài mẫu
“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế BIGBOSS (BBIAC) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này”.
Ngoài ra, các bên có thể bổ sung:
(a) số lượng trọng tài viên là [một hoặc ba].
(b) địa điểm trọng tài là [thành phố và/hoặc quốc gia].
(c) luật áp dụng cho hợp đồng là.
(d) ngôn ngữ trọng tài là [ ].
Ghi chú:
- Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài
- Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
6.2. Điều khoản trọng tài mẫu theo thủ tục rút gọn
“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế BIGBOSS (BBIAC) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này. Các bên thỏa thuận rằng tố tụng trọng tài sẽ được tiến hành theo Thủ tục rút gọn quy định tại Điều 37 của Quy tắc tố tụng trọng tài của BBIAC.”
Ngoài ra, các bên có thể bổ sung:
(a) địa điểm trọng tài là [thành phố và/hoặc quốc gia].
(b) luật áp dụng cho hợp đồng là [ ].
(c) ngôn ngữ trọng tài là [ ].
Ghi chú:
- Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài
- Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Liên hệ 0979 133 955 để được tư vấn!