LÀM THẾ NÀO ĐỂ DOANH NGHIỆP ĐƯA ĐIỀU KHOẢN HÒA GIẢI VÀO HỢP ĐỒNG MỘT CÁCH HỢP LÝ?

Tháng 1 7, 2026

“Làm thế nào để doanh nghiệp đưa điều khoản hòa giải vào hợp đồng một cách hợp lý?” là bài toán cần được giải quyết bằng sự kết hợp giữa tư duy kinh tế và kỹ thuật soạn thảo pháp lý. Việc chuẩn bị một “lối thoát” văn minh cho các xung đột trong tương lai không phải là sự thiếu tin tưởng đối tác, mà là biểu hiện của tầm nhìn quản trị chuyên nghiệp. Một điều khoản hòa giải được thiết kế tốt sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những tranh cãi về thẩm quyền và quy trình khi có biến cố xảy ra, đồng thời khẳng định thiện chí hợp tác dài hạn.

1. Hình thức và thời điểm thiết lập điều khoản hòa giải

Theo quy định pháp luật, sự đồng thuận của các bên là điều kiện tiên quyết để kích hoạt quy trình hòa giải. Doanh nghiệp cần lưu ý hai phương thức xác lập chính:

Điều khoản hòa giải trong hợp đồng chính: Đây là cách phổ biến nhất, trong đó một mục về “Giải quyết tranh chấp” được đưa vào ngay khi ký kết. Điều này giúp các bên mặc định tuân thủ lộ trình thương lượng – hòa giải trước khi nghĩ đến các biện pháp đối đầu khác.
Thỏa thuận hòa giải riêng biệt: Trong trường hợp hợp đồng ban đầu chưa có điều khoản này, các bên vẫn có thể xác lập một văn bản thỏa thuận hòa giải riêng khi tranh chấp thực tế phát sinh. Tuy nhiên, việc đưa vào ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp giữ thế chủ động và giảm thiểu rủi ro đối phương từ chối hợp tác khi mâu thuẫn đã lên đỉnh điểm.

2. Các nội dung cốt lõi cần có trong một điều khoản hòa giải “hợp lý”

Một điều khoản hòa giải mù mờ có thể dẫn đến tranh chấp về chính cách giải quyết tranh chấp. Để tối ưu hóa lợi ích, doanh nghiệp cần chi tiết hóa các yếu tố sau:

Lựa chọn Quy tắc hòa giải và Tổ chức hòa giải: Doanh nghiệp nên chỉ định rõ tranh chấp sẽ được giải quyết bởi Hòa giải viên vụ việc (ad-hoc) hay thông qua một Trung tâm hòa giải thương mại chuyên nghiệp. Việc dẫn chiếu đến bộ quy tắc tố tụng của một tổ chức uy tín sẽ giúp quy trình diễn ra trơn tru mà không cần đàm phán lại về thủ tục.
Tiêu chuẩn của Hòa giải viên: Để đảm bảo tính chuyên môn, doanh nghiệp có thể đưa ra các tiêu chí như: Hòa giải viên phải có ít nhất 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan (ví dụ: xây dựng, tài chính) hoặc phải có tên trong danh sách của một tổ chức quốc tế cụ thể.
Ngôn ngữ và địa điểm hòa giải: Đây là yếu tố then chốt để kiểm soát chi phí. Việc ấn định địa điểm tại trụ sở doanh nghiệp hoặc một thành phố thuận tiện sẽ giúp tiết kiệm đáng kể phí đi lại và lưu trú cho nhân sự tham gia.

3. Thiết lập lộ trình giải quyết tranh chấp đa tầng (Multi-tier)

Chiến lược kinh doanh thông minh là không đốt cháy giai đoạn. Doanh nghiệp nên thiết kế điều khoản theo hướng tăng dần mức độ can thiệp:

Giai đoạn 1 – Thương lượng trực tiếp: Các bên cam kết dành ít nhất 15-30 ngày để tự bàn bạc tìm giải pháp.
Giai đoạn 2 – Hòa giải bắt buộc: Nếu thương lượng thất bại, các bên “phải” thực hiện hòa giải thương mại theo quy định tại Nghị định 22/2017/NĐ-CP trước khi đưa vụ việc ra các cơ quan tài phán. Việc sử dụng từ ngữ có tính bắt buộc (như “shall” hoặc “phải”) trong hợp đồng sẽ tạo ra một rào cản pháp lý, buộc các bên phải thử nghiệm giải pháp hòa bình trước khi đối đầu.
Giai đoạn 3 – Công nhận kết quả: Điều khoản nên ghi rõ các bên cam kết thực hiện thủ tục yêu cầu Tòa án công nhận kết quả hòa giải thành theo Chương XXXIII Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 để đảm bảo tính cưỡng chế.

4. Cam kết bảo mật và phân định chi phí

Để điều khoản thực sự “hợp lý” và công bằng, doanh nghiệp cần làm rõ nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm giữ kín thông tin:

Nguyên tắc chia sẻ chi phí: Thông thường, phí hòa giải viên và phí hành chính của trung tâm sẽ được chia đều cho hai bên, trừ khi có thỏa thuận khác. Việc minh bạch về tài chính ngay từ đầu giúp doanh nghiệp dễ dàng lập kế hoạch ngân sách.
Điều khoản bảo mật mở rộng: Ngoài quy định chung của pháp luật, các bên có thể thỏa thuận thêm về việc không sử dụng các nhượng bộ trong phòng hòa giải làm bằng chứng nếu sau này phải ra Tòa. Đây là “chìa khóa” để các nhà lãnh đạo tự tin đưa ra các phương án thỏa hiệp mà không sợ bị yếu thế về sau.

5. Cam kết đồng hành từ BBIAC

BBIAC tự hào là đơn vị tiên phong trong việc hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng “Hệ thống phòng thủ pháp lý” thông qua các điều khoản giải quyết tranh chấp thông minh. Với phương châm Tận tâm – Hiệu quả – Uy tín, chúng tôi sẽ giúp Quý doanh nghiệp:

Rà soát và soạn thảo điều khoản hòa giải tùy chỉnh theo đặc thù từng ngành nghề kinh doanh.
Tư vấn lựa chọn Hòa giải viên và Trung tâm hòa giải uy tín, phù hợp với quy mô tranh chấp.
Đảm bảo mọi thỏa thuận đạt được đều có giá trị pháp lý cao nhất và an toàn tuyệt đối về mặt bảo mật thông tin

👉 [Đặt lịch tư vấn] hỗ trợ 1:1 với Cố vấn chiến lược cấp cao:
- Hotline: 0979 133 955
- Email: info.bbiac@gmail.com
- Địa chỉ: Số 25 đường GS 01, khu phố Tây B, Phường Đông Hòa, Thành phố Dĩ An, Bình Dương.