Chi phí trọng tài thương mại gồm những khoản nào? 3 điểm doanh nghiệp cần lưu ý

Tháng 8 18, 2026

Khi lựa chọn cơ chế trọng tài thương mại để giải quyết tranh chấp, bên cạnh vấn đề về thẩm quyền, thời gian và tính bảo mật, chi phí trọng tài là một trong những yếu tố doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.

So với việc giải quyết tranh chấp tại Tòa án, cơ chế trọng tài có cách xác định và phân bổ chi phí riêng, trong đó mức phí có thể phụ thuộc vào giá trị tranh chấp, tổ chức trọng tài và tính chất của vụ việc. Vậy chi phí trọng tài thương mại gồm những khoản nào, bên nào phải chịu và doanh nghiệp cần chuẩn bị chi phí ra sao?

1. Chi phí trọng tài thương mại là gì?

1.1. Khái niệm phí trọng tài

Theo Điều 34 Luật Trọng tài thương mại 2010, phí trọng tài là các khoản thu từ việc cung cấp dịch vụ giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. Theo đó, phí trọng tài bao gồm:

Thù lao Trọng tài viên, chi phí đi lại và các chi phí khác cho Trọng tài viên;
Phí tham vấn chuyên gia và các trợ giúp khác theo yêu cầu của Hội đồng trọng tài;
Phí hành chính;
Phí chỉ định Trọng tài viên vụ việc của Trung tâm trọng tài theo yêu cầu của các bên tranh chấp;
Phí sử dụng các dịch vụ tiện ích khác được cung cấp bởi Trung tâm trọng tài.

Thông thường phí trọng tài do Trung tâm trọng tài ấn định. Đối với trọng tài vụ việc, phí do Hội đồng trọng tài xác định. Pháp luật cũng quy định nguyên tắc bên thua kiện phải chịu phí trọng tài, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác, quy tắc tố tụng có quy định khác hoặc Hội đồng trọng tài có sự phân bổ khác.

Như vậy, cần hiểu rằng phí trọng tài không chỉ đơn thuần là khoản tiền trả cho Trọng tài viên mà còn có thể bao gồm nhiều loại chi phí khác nhau phát sinh trong quá trình giải quyết vụ tranh chấp.

1.2. Cơ sở xác định chi phí trọng tài

Mức chi phí trọng tài khi giải quyết các vụ việc thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

Giá trị tranh chấp;
Số lượng Trọng tài viên;
Tổ chức trọng tài được lựa chọn;
Địa điểm giải quyết tranh chấp;
Mức độ phức tạp của vụ việc;
Việc có cần giám định, định giá hoặc tham vấn chuyên gia hay không;
Thời gian và các hoạt động tố tụng cần thiết.

Đối với từng Trung tâm trọng tài, biểu phí và quy tắc tố tụng có thể có cách xác định khác nhau. Chẳng hạn, tại Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế Bigboss (BBIAC) quy định các vấn đề liên quan tại biểu phí trọng tài và tại Điều 36, 37, 38 nằm trong Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm.

2. Chi phí trọng tài thương mại gồm những khoản nào?

2.1. Thù lao và chi phí của Trọng tài viên

Đây là một trong những thành phần quan trọng của phí trọng tài. Khoản phí này bao gồm thù lao cho Trọng tài viên, đồng thời có thể bao gồm các chi phí liên quan đến việc Trọng tài viên thực hiện nhiệm vụ như chi phí đi lại và những chi phí cần thiết khác theo quy định áp dụng.

Theo Điều 34 Luật Trọng tài thương mại 2010, thù lao, chi phí đi lại và các chi phí khác của Trọng tài viên là một bộ phận cấu thành phí trọng tài. Do đó, trong những vụ tranh chấp phức tạp, có nhiều phiên họp hoặc cần nhiều Trọng tài viên thực hiện nhiều hoạt động tố tụng, tổng chi phí liên quan có thể tăng lên.

2.2. Phí hành chính của Trung tâm trọng tài

Nếu tranh chấp được giải quyết tại một Trung tâm trọng tài, các bên còn phải chịu phí hành chính liên quan đến việc tổ chức và quản lý vụ tranh chấp. Khoản phí này có thể liên quan đến việc tiếp nhận và quản lý hồ sơ, tổ chức tố tụng, thư ký, cơ sở vật chất và các dịch vụ hành chính khác của Trung tâm.

2.3. Chi phí chuyên gia, giám định và định giá

Đối với khoản phí giám định này thì không phải vụ tranh chấp nào cũng phát sinh. Tuy nhiên, đối với những vụ việc liên quan đến chất lượng hàng hóa, công trình, giá trị tài sản, kỹ thuật hoặc các vấn đề chuyên môn, Hội đồng trọng tài có thể cần đến giám định, định giá hoặc ý kiến chuyên gia.

Đây là khoản mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi dự trù ngân sách, bởi chi phí chuyên gia có thể thay đổi đáng kể tùy vào tính chất và mức độ phức tạp của vụ tranh chấp.

2.4. Các chi phí phát sinh khác

Ngoài các khoản nêu trên, vụ tranh chấp có thể phát sinh những chi phí liên quan đến hoạt động tố tụng.

Theo Điều 34 Luật Trọng tài thương mại 2010, phí trọng tài còn có thể bao gồm phí chỉ định Trọng tài viên vụ việc của Trung tâm trọng tài theo yêu cầu của các bên và phí sử dụng các dịch vụ tiện ích khác được Trung tâm trọng tài cung cấp.

Trong thực tế, các bên cũng có thể phát sinh những khoản chi phí riêng của mình như chi phí thuê luật sư, đi lại, dịch thuật, sao chụp và chuẩn bị hồ sơ. Nhưng các bên tranh chấp cần phân biệt những khoản này với các khoản phí trọng tài theo quy định của Điều 34.

3. Bên nào phải chịu chi phí trọng tài?

Một vấn đề doanh nghiệp thường quan tâm là nếu khởi kiện nhưng thua kiện thì có phải chịu toàn bộ chi phí trọng tài không?

Theo khoản 3 Điều 34 Luật Trọng tài thương mại 2010, nguyên tắc chung là bên thua kiện phải chịu phí trọng tài. Tuy nhiên, đây không phải là nguyên tắc tuyệt đối. Các bên có thể có thỏa thuận khác hoặc quy tắc tố tụng của Trung tâm trọng tài có thể quy định khác hoặc Hội đồng trọng tài có thể có sự phân bổ khác đối với chi phí.

Do đó, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời: Luật Trọng tài thương mại và Thỏa thuận của các bên, bên cạnh đó là Quy tắc của Trung tâm trọng tài..

Ngoài ra, cần phân biệt phí trọng tài với chi phí thuê luật sư. Việc một bên thuê luật sư để bảo vệ quyền lợi của mình không đồng nghĩa mọi chi phí luật sư đương nhiên được chuyển sang cho bên còn lại.

Việc phân bổ khoản chi phí này phụ thuộc vào thỏa thuận, quy tắc tố tụng và quyết định của Hội đồng trọng tài trong từng vụ việc.

4. Khi nào phải nộp phí trọng tài?

Thời điểm nộp phí phụ thuộc vào quy tắc của Trung tâm trọng tài mà các bên lựa chọn. Điều này cho thấy doanh nghiệp cần kiểm tra biểu phí và quy tắc tố tụng của chính Trung tâm trọng tài được lựa chọn, thay vì chỉ dựa vào quy định chung của Luật Trọng tài thương mại 2010.

5. Nếu một bên không nộp phí trọng tài thì xử lý thế nào?

Việc không nộp phí đúng thời hạn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình giải quyết tranh chấp.

Ví dụ tại BBIAC, Điều 37 Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm thì đối với nguyên đơn, nếu không nộp đủ các khoản phí trọng tài trong thời hạn BBIAC ấn định thì được xem là rút Đơn khởi kiện hoặc Đơn khởi kiện bổ sung.

Đối với bị đơn, trường hợp không nộp đủ các khoản phí trọng tài trong thời hạn BBIAC ấn định thì được xem là rút Đơn kiện lại, Đơn kiện lại bổ sung.

Tùy theo Trung tâm được các bên lựa chọn, các hệ quả sẽ được quy định trong chính Quy tắc tố tụng của trung tâm đó. Vì vậy, khi nhận được thông báo về phí trọng tài, doanh nghiệp cần kiểm tra ngay số tiền phải nộp, thời hạn nộp, hậu quả nếu không nộp đúng hạn.

6. Những yếu tố làm phát sinh thêm chi phí trọng tài

Chi phí trọng tài đôi khi sẽ không cố định tại một khoản nào đó mà đôi khi sẽ thay đổi dựa vào:

Giá trị tranh chấp: Đây thường là một trong những yếu tố quan trọng khi Trung tâm trọng tài xác định mức phí theo biểu phí của mình.
Số lượng Trọng tài viên: Một vụ việc được giải quyết bởi Hội đồng gồm ba Trọng tài viên có thể phát sinh mức chi phí khác so với trường hợp chỉ có một Trọng tài viên.
Tính chất phức tạp của vụ tranh chấp: Tranh chấp có nhiều bên, nhiều hợp đồng, nhiều yêu cầu hoặc lượng chứng cứ lớn có thể cần nhiều thời gian và hoạt động tố tụng hơn.
Giám định và chuyên gia: Nếu cần giám định chất lượng hàng hóa, định giá tài sản hoặc tham vấn chuyên gia, chi phí tổng thể có thể tăng đáng kể.
Địa điểm và ngôn ngữ: Đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc có trọng tài viên nước ngoài, các khoản dịch thuật, đi lại, lưu trú hoặc tổ chức phiên họp tại địa điểm khác có thể làm phát sinh thêm chi phí.

Đáng chú ý, xu hướng hiện nay của các Trung tâm trọng tài là phát triển trọng tài điện tử và thủ tục rút gọn nhằm giảm thời gian và chi phí, đặc biệt đối với những tranh chấp có giá trị nhỏ hoặc không quá phức tạp.

7. Ba điểm lưu ý cho Doanh nghiệp khi dự trù chi phí trọng tài

Khi dự trù tài chính cho việc khởi kiện trọng tài, doanh nghiệp cần lưu ý đến 3 vấn đề sau

Một là, trước khi lựa chọn cơ chế trọng tài thương mại, doanh nghiệp nên tìm hiểu biểu phí hiện hành của Trung tâm trọng tài mà mình dự kiến lựa chọn. Doanh nghiệp không nên chỉ quan tâm đến phí nộp đơn mà cần tính đến toàn bộ chi phí có khả năng phát sinh trong quá trình giải quyết vụ việc. Đặc biệt, doanh nghiệp nên dự trù theo hai nhóm:

Chi phí tố tụng bao gồm các khoản phí trọng tài, phí Trọng tài viên, phí hành chính, giám định, chuyên gia, định giá và các khoản liên quan.
Chi phí bảo vệ quyền lợi: luật sư, dịch thuật, đi lại, lưu trú, chuẩn bị và sao lưu hồ sơ.

Hai là, đối với các tranh chấp có giá trị lớn, việc dự toán chi phí ngay từ đầu giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc quyết định có khởi kiện hay không, lựa chọn hình thức trọng tài và xây dựng chiến lược tố tụng.

Cuối cùng, doanh nghiệp nên đọc kỹ điều khoản trọng tài trong hợp đồng và quy tắc của Trung tâm trọng tài được lựa chọn. Một điều khoản rõ ràng ngay từ đầu có thể hạn chế đáng kể những tranh luận về cơ chế và chi phí giải quyết tranh chấp.

8. Cách để giải quyết tranh chấp bằng Trung tâm trọng tài thương mại quốc tế Bigboss

Để giải quyết tranh chấp bằng phương pháp trọng tài thương mại tại BBIAC. Quý khách hàng có thể ghi vào hợp đồng 1 trong 2 nội dung sau:

8.1. Điều khoản trọng tài mẫu

Ngoài ra, các bên có thể bổ sung:

(a) số lượng trọng tài viên là [một hoặc ba].

(b) địa điểm trọng tài là [thành phố và/hoặc quốc gia].

(d) ngôn ngữ trọng tài là [ ].**

Ghi chú:

*Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài

**Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

8.2. Điều khoản trọng tài mẫu theo thủ tục rút gọn

“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế BIGBOSS (BBIAC) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này. Các bên thỏa thuận rằng tố tụng trọng tài sẽ được tiến hành theo Thủ tục rút gọn quy định tại Điều 39 của Quy tắc tố tụng trọng tài của BBIAC.”

Ngoài ra, các bên có thể bổ sung:

(a) địa điểm trọng tài là [thành phố và/hoặc quốc gia].

(b) luật áp dụng cho hợp đồng là [ ].*

Ghi chú:

*Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài

**Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Liên hệ 0979 133 955 để được tư vấn!

9. Kết luận

Chi phí trọng tài thương mại không chỉ bao gồm một khoản phí duy nhất. Theo Luật Trọng tài thương mại 2010, phí trọng tài có thể bao gồm thù lao và chi phí của Trọng tài viên, phí chuyên gia và các trợ giúp khác, phí hành chính, phí chỉ định Trọng tài viên vụ việc và các dịch vụ tiện ích khác của Trung tâm trọng tài.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn có thể phải tính đến các khoản chi phí khác như luật sư, dịch thuật, đi lại, giám định hoặc định giá tùy thuộc vào tính chất vụ tranh chấp. Do đó, khi lựa chọn trọng tài thương mại, doanh nghiệp không nên chỉ đặt câu hỏi “phí trọng tài là bao nhiêu?” mà cần xác định đầy đủ “tổng chi phí có thể phát sinh trong toàn bộ quá trình giải quyết tranh chấp là bao nhiêu?”

Vì vậy, việc chủ động dự trù và kiểm soát chi phí ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp và hạn chế những khoản chi ngoài dự kiến.