1. Vai trò thỏa thuận trọng tài trong Hợp đồng Gia công
Trong hợp đồng gia công, thỏa thuận trọng tài đóng vai trò quan trọng trong hợp đồng, là thỏa thuận giữa các bên về cơ chế giải quyết tranh chấp thay cho tòa án, giúp cho các bên tham gia thỏa thuận gia công giải quyết nhanh chóng, linh hoạt và bí mật, hiệu lực quốc tế trong phán quyết.
Thỏa thuận trọng tài là cơ sở pháp lý để xác định phương thức giải quyết tranh chấp trong hợp đồng (Hợp đồng gia công). Thỏa thuận đề cao tính chủ động của các bên trong việc lựa chọn Trọng tài viên có chuyên môn kỹ thuật cao về các lĩnh vực các bên gia công, đảm bảo tính khách quan và chính xác trong phán quyết. Thỏa thuận trọng tài còn đóng vai trò bảo mật trong bí mật kinh doanh của các bên, về độc quyền gia công bơi trong quá trình tố tụng trọng tài được tiến hành giải quyết kín và hạn chế việc rò rỉ trong hoạt động gia công.
Hoạt động gia công có yếu tố nước ngoài ở Việt Nam là quá trình hội nhập quốc tế khi Việt nam tham gia chuỗi sản xuất toàn cầu. Gia tăng ngạch xuất khẩu, hàng gia công chiếm tỷ lệ lớn trong xuất khẩu của Việt Nam đặc biệt là dệt may có những ông lớn như NIKE, ADIDAS,… Hoạt động gia công là cơ hội tiếp nhận công nghệ, quy trình quản lý hiện đại cho doanh nghiệp trong nước. Vì thế không ít những tranh chấp thương mại sẽ xảy ra và thỏa thuận trọng tài trong gia công thương mại là yếu tố cần thiết trong hợp đồng.
2. Lựa chọn thỏa thuận trọng tài nào cho hợp đồng gia công
2.1. Trọng tài quy chế cho hợp đồng gia công
Việc lựa chọn nơi giải quyết tranh chấp trong hợp đồng gia công là sự thỏa thuận của các bên tham gia hợp đồng. Thỏa thuận trọng tài là sự lựa chọn phù hợp như có thỏa thuận trọng tài quy chế và thỏa thuận trọng tài vụ việc (ad-hoc). Nếu các bên chọn trọng tài quy chế, tranh chấp sẽ được giải quyết tại một trung tâm trọng tài cụ thể Như VIAC hay BBIAC, nơi có sẵn quy tắc tố tụng. BBIAC là trung tâm trọng tài là nơi tố tụng minh bạch có đội ngũ hỗ trợ hành chính, giúp cho thủ tục giải quyết tranh chấp hợp đồng nhanh chóng. Đây là lựa chọn ưu tiên trong hợp đồng gia công có quy mô lớn, nhiều yếu tố kỹ thuật hoặc yếu tố nước ngoài , bởi tính an toàn và bảo đảm hiệu lực thị hành trong phán quyết.
2.2. Trọng tài vụ việc cho hợp đồng gia công
Thỏa thuận trọng tài vụ việc (ad-hoc) trong hợp đồng gia công có tính riêng biệt, tiết kiệm chi phí và hợp đồng gia công đơn giản. Hội đồng trọng tài sẽ được thành lập riêng cho từng tranh chấp và các bên tự do xây dựng quy tắc tố tụng. Các bên có kinh nghiệm trọng tài am hiểu luật, các kỹ thuật chuyên môn và có thể tự quản lý toàn bộ trong quá tình tố tụng mà không cần tổ chức trung gia phù hợp với tranh chấp giá trị vừa và nhỏ. Nếu các bên không có kinh nghiệm, sự linh hoạt có thể trở thành điểm bất lợi lớn dẫn đến thủ tụng tố tụng tranh chấp kéo dài và phức tạp hơn bởi các bên chọn Trọng tài vụ việc không có cơ cấu tổ chức quản lý thường trực.
3. Tranh chấp hợp đồng và tính linh hoạt của trọng tài
3.1. Hợp đồng gia công có yếu tố nước ngoài
Trong thực tiễn, hợp đồng gia công có yếu tố nước ngoài có nhiều phát sinh tranh chấp phức tạp. Việc đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng, bên nhận gia công chậm giao hàng do thiếu nguyên liệu hay việc bên nước ngoài chậm thanh toán phí gia công và có những vấn đề về đơn phương hủy hợp đồng do thị trường biên động. Ngoài ra còn có liên quan đề vấn đề quyền sở hưu trí tuệ (mẫu mã, nhãn hiệu, thiết kế), tính bảo mật về tác quyền mẫu mã bị sao chép trong quá trình doanh nghiệp Việt Nam thực hiện theo bản vẽ hay công thức độc quyền do đối tác cung cấp. Những tranh chấp này thường vượt quá “mua bán hàng hóa đơn thuần“ đòi hỏi một cơ chế giải quyết chuyên sâu và linh hoạt hơn tòa án.
3.2. Tính linh hoạt của trọng tài thương mại
Trọng tài thương mại phát huy tính linh hoạt. Các bên có quyền thỏa thuận lựa chọn trung tâm trọng tài, số lượng trọng tài viên, địa điểm và ngôn ngữ tố tụng với bối cảnh hợp đồng. Trọng tài cũng cho phép áp dụng quy tắc rút gọn đối với tranh chấp nhỏ, hoặc mở rộng phạm vi chứng cứ điện tử chuyên gia kỹ thuật trong vụ việc gia công phức tạp. Tranh chấp phức tạp hoặc giá trị lớn,nhiều bên tham gia nên lựa chọn trọng tài quy chế để quản lý vụ việc hiệu quả.
Trong hợp đồng gia công quốc tế, tranh chấp những vấn đề liên quan đến chất lượng sản phẩm, quyền sở hữu trí tuệ, tiến độ giao hàng hay thanh tán phí gia công. Đây là những vấn đề mang tính kỹ thuật hơn là thương mại hàng hóa. Trọng tài thương mại đáp ứng nhu cầu này cho phép các bên lựa chọn trọng tài am hiểu về lĩnh vực gia công, đồng thời sử dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời để bảo vệ hàng hóa hoặc dòng tiền. Bên cạnh đó việc hòa giải thương mại trong quá trình tố tụng, giúp cho quan hệ hợp tác lâu dài giữa doanh nghiệp Việt Nam và đối tác nước ngài. Trọng tài thương mại không chỉ linh hoạt mà còn mang tính khả thi cao trong việc giải quyết tranh cháp hợp đồng gia công có yếu tố nước ngoài.
4. Kết luận.
Trọng tài thương mại chính là lựa chọn phù hợp, bởi vừa đảm bảo quyền tự do thỏa thuận của các bên, vừa đáp ứng nhu cầu nhanh chóng, bí mật và hiệu lực quốc tế của phán quyết. Với ưu điểm về tính linh hoạt trong tố tụng, khả năng áp dụng biện pháp khẩn cấp, thủ tục rút gọn và hòa giải trong quá trình giải quyết, trọng tài không chỉ bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp mà còn góp phần duy trì mối quan hệ hợp tác bền vững trong lĩnh vực gia công quốc tế. Đây chính là điểm then chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam tự tin hơn khi tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
5. Cách để giải quyết tranh chấp bằng trung tâm trọng tài thương mại quốc tế BIGBOSS
Để giải quyết tranh chấp bằng phương pháp trọng tài thương mại tại BBIAC. Quý khách hàng có thể ghi vào hợp đồng 1 trong 2 nội dung sau:
5.1. Điều khoản trọng tài mẫu
“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế BIGBOSS (BBIAC) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này”.
Ngoài ra, các bên có thể bổ sung:
(a) số lượng trọng tài viên là [một hoặc ba].
(b) địa điểm trọng tài là [thành phố và/hoặc quốc gia].
(c) luật áp dụng cho hợp đồng là [ ].*
(d) ngôn ngữ trọng tài là [ ].** Ghi chú: *
Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài **
Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
5.2. Điều khoản trọng tài mẫu theo thủ tục rút gọn
“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế BIGBOSS (BBIAC) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này. Các bên thỏa thuận rằng tố tụng trọng tài sẽ được tiến hành theo Thủ tục rút gọn quy định tại Điều 37 của Quy tắc tố tụng trọng tài của BBIAC.”
Ngoài ra, các bên có thể bổ sung:
(a) địa điểm trọng tài là [thành phố và/hoặc quốc gia].
(b) luật áp dụng cho hợp đồng là [ ].*
(c) ngôn ngữ trọng tài là [ ]. **
Ghi chú:
* Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài
** Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Liên hệ 0979 133 955 để được tư vấn!
