TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ QUY ĐỊNH VỀ BẰNG CHỨNG

Tháng 2 2, 2026

I. Quy định về bằng chứng trong trọng tài

Theo Luật Trọng tài thương mại, bằng chứng trong trọng tài là những tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử, lời khai hoặc các thông tin hợp pháp khác được các bên cung cấp nhằm chứng minh cho yêu cầu, phản đối của mình.

Một số nguyên tắc cơ bản về bằng chứng trong trọng tài thương mại gồm:

Quyền và nghĩa vụ chứng minh: Mỗi bên có nghĩa vụ chứng minh cho yêu cầu hoặc ý kiến phản đối của mình.
Tính hợp pháp và liên quan: Bằng chứng phải được thu thập hợp pháp và có liên quan trực tiếp đến nội dung tranh chấp.
Tính linh hoạt: Hội đồng trọng tài có quyền quyết định việc chấp nhận, đánh giá giá trị chứng minh của bằng chứng mà không bị ràng buộc cứng nhắc như trong tố tụng Toà án.
Tôn trọng thoả thuận của các bên: Nếu các bên có thoả thuận riêng về việc cung cấp, điều tra và đánh giá bằng chứng thì Hội đồng trọng tài ưu tiên áp dụng thoả thuận đó.

II. Cách thức trình bày và xử ly bằng chứng

Trong tố tụng trọng tài, việc trình bày và xử lý bằng chứng thường được thực hiện theo các bước sau:

1.Trình bày bằng chứng

Bằng chứng được nộp kèm theo đơn khởi kiện, bản tự bảo vệ hoặc trong quá trình giải quyết vụ tranh chấp.
Có thể trình bày dưới dạng văn bản giấy, dữ liệu điện tử, bản ghi âm, ghi hình, thư điện tử, hợp đồng điện tử…
Bằng chứng bằng tiếng nước ngoài thường phải được dịch sang tiếng Việt theo quy định của trung tâm trọng tài.

2. Xem xét và đánh giá bằng chứng

Hội đồng trọng tài xem xét tính hợp pháp, tính liên quan và giá trị chứng minh của từng loại bằng chứng.
Trọng tài có thể yêu cầu các bên bổ sung, giải trình hoặc làm rõ nội dung bằng chứng.
Trường hợp cần thiết, Hội đồng trọng tài có thể trưng cầu giám định hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền hỗ trợ thu thập chứng cứ.

3. Nguyên tắc đánh giá

Đánh giá toàn diện, khách quan, không thiên lệch.
Không dựa duy nhất vào một bằng chứng riêng lẻ mà xem xét tổng thể các chứng cứ trong vụ việc.

III. Các vấn đề pháp lý liên quan đến bằng chứng.

Trong thực tiễn giải quyết tranh chấp bằng trọng tài, một số vấn đề pháp lý thường phát sinh liên quan đến bằng chứng gồm:

Bằng chứng thu thập không hợp pháp: Có thể bị Hội đồng trọng tài bác bỏ hoặc không công nhận giá trị chứng minh.
Tranh chấp về tính xác thực của bằng chứng điện tử: Đặc biệt phổ biến trong các giao dịch thương mại hiện đại.
Không cung cấp hoặc che giấu bằng chứng: Có thể bị xem là hành vi thiếu thiện chí, ảnh hưởng đến việc đánh giá vụ việc.
Mâu thuẫn giữa các nguồn bằng chứng: Đòi hỏi Hội đồng trọng tài phải có kinh nghiệm và kỹ năng đánh giá chuyên sâu.

Việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định về bằng chứng không chỉ giúp các bên bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của mình mà còn góp phần nâng cao hiệu quả và uy tín của phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại.

IV. Cách để giải quyết tranh chấp bằng Trung tâm trọng tài thương mại quốc tế Bigboss

Để giải quyết tranh chấp bằng phương pháp trọng tài thương mại tại BBIAC. Quý khách hàng có thể ghi vào hợp đồng 1 trong 2 nội dung sau:

4.1. Điều khoản trọng tài mẫu

Ngoài ra, các bên có thể bổ sung:

(a) số lượng trọng tài viên là [một hoặc ba].

(b) địa điểm trọng tài là [thành phố và/hoặc quốc gia].

(d) ngôn ngữ trọng tài là [ ].

Ghi chú:

Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài
Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

4.2. Điều khoản trọng tài mẫu theo thủ tục rút gọn

“Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến hợp đồng này sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế BIGBOSS (BBIAC) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này. Các bên thỏa thuận rằng tố tụng trọng tài sẽ được tiến hành theo Thủ tục rút gọn quy định tại Điều 37 của Quy tắc tố tụng trọng tài của BBIAC.”

Ngoài ra, các bên có thể bổ sung:

(a) địa điểm trọng tài là [thành phố và/hoặc quốc gia].

(b) luật áp dụng cho hợp đồng là [ ].

Ghi chú:

Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài
Chỉ áp dụng đối với tranh chấp có yếu tố nước ngoài hoặc tranh chấp có ít nhất một bên là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Liên hệ 0979 133 955 để được tư vấn!